Chương 5: Cuốn Sổ Đầy Dầu Máy

“Bốn trăm mười tệ?” Vân Chi đọc lại hàng chữ viết bằng bút mực xanh. “Anh mua cả cái xưởng rồi à?”

“Chưa. Mới mua cái khiến người ta gọi là xưởng.”

Hoài Sơn dẫn cô ra sân sau khu tập thể vào chiều chủ nhật. Căn phòng kho thuê lại của bác Mã rộng vừa đủ kê chiếc máy tiện cũ, một bàn nguội và hai chiếc ghế lệch chân. Cửa sổ dán giấy chống gió, nền xi măng có một vệt dầu loang. Trông nơi này không giống giấc mơ của ai, trừ người biết nhìn chiếc máy đang phủ vải bạt bằng ánh mắt trìu mến như Hoài Sơn.

“Anh vay bốn trăm mười tệ để mua máy?”

“Ba trăm tám mươi tiền máy. Ba mươi tiền thuê xe và thay dây dẫn. Tôi đã trả được một trăm hai mươi.”

“Vậy sao sổ ghi đủ bốn trăm mười?”

“Đấy là tổng chi phí.”

“Anh phân biệt giúp tôi hai chữ chi phí và công nợ được không?”

Anh nhìn cuốn sổ, rồi nhìn cô. “Nghiêm trọng lắm à?”

“Cũng giống anh ghi động cơ bị hỏng vào mục bánh xe thiếu hơi.”

Hoài Sơn lập tức kéo ghế cho cô ngồi, thái độ cung kính đến buồn cười.

“Xin mời thợ sửa sổ sách.”

Suốt buổi chiều, Vân Chi chia trang giấy thành ba cột: tiền đã chi, tiền còn nợ, tiền có thể thu. Cô không có phép màu khiến bốn trăm tệ biến thành tám trăm. Việc duy nhất làm được là chỉ cho anh thấy những khoản nào sinh lời, khoản nào sẽ nuốt hết tiền dành mua linh kiện.

Hoài Sơn có ba khách quen đặt sửa máy định kỳ, nhưng anh chưa tính công đi lại, chưa trích tiền hao mòn dụng cụ. Càng nghe, trán anh càng nhăn.

“Vậy trước nay tôi lỗ?”

“Chưa lỗ. Anh lấy sức mình trả hộ các khoản chi.”

“Thế sức mình tính bao nhiêu?”

“Anh định bán rẻ hay bán đắt?”

“Tùy khách.”

“Khách nào?”

“Khách biết xếp rập giấy báo.”

Chiếc bút trên tay Vân Chi dừng một nhịp. Hoài Sơn lấy lại cuốn sổ, nghiêm chỉnh ghi dòng mới: công tính toán, một bát mì trứng. Cô gạch đi, sửa thành hai bát. Anh không tranh, chỉ thêm bên cạnh: có hành lá, không có rau thơm.

Lúc ấy mẹ Hoài Sơn mang cơm đến. Bà Trình Ngọc Bình hơi gầy, đi đứng chậm vì đau lưng, nhưng ánh mắt nhanh chẳng kém con trai.

“Hoài Sơn, con giấu mẹ chuyện gì?”

“Con đang tính tiền.”

“Mẹ đứng ngoài cửa nghe hai đứa mặc cả cả buổi, tưởng con lấy vợ.”

Vân Chi suýt làm đổ lọ mực. Hoài Sơn thản nhiên nhận hộp cơm.

“Lấy vợ phải có tiền sính lễ. Mẹ xem con còn đủ tiền mua hành không?”

Bà Trình bật cười, không hỏi thêm, chỉ lấy từ giỏ ra một chiếc áo bông sứt chỉ ở nách.

“Cô gái biết may, có chịu kiếm thêm đồng nào không?”

“Cháu lấy giá bình thường ạ.”

“Nghe chưa, Hoài Sơn? Người ta biết báo giá trước khi làm. Con học đi.”

Việc khó nhất lại là kiếm máy may. Ở nhà, cha mẹ cô có một chiếc máy đạp chân đã cũ, lâu ngày không dùng vì dây đai trùng, bàn đạp kêu cọt kẹt. Vân Chi xin mượn để làm hàng ngoài giờ. Bà Tú Lan ban đầu phản đối, rồi tự phủi bụi trên nắp gỗ, bảo mang đi thì nhớ giữ cẩn thận. Hoài Sơn chở chiếc máy đến kho, tháo bộ truyền động, chỉ cho cô từng chỗ cần tra dầu và cách nhận ra tiếng ổ trục kêu khác thường. Có hôm sửa xong máy vẫn rít, anh bắt cô tự dò lỗi trước khi được nhờ tiếp.

Từ chiều ấy, ngoài công việc tại xưởng Đông Thành, Vân Chi bắt đầu nhận sửa áo và lên rập riêng ở gian kho thuê. Cô mua vải, chỉ bằng tiền của mình; Hoài Sơn làm việc cơ khí, tiền công ai làm người nấy ghi. Tiền thuê đèn chia theo giờ sử dụng. Tất cả được ký vào một cuốn sổ bìa nâu.

“Chặt chẽ thế, lỡ cãi nhau còn chia nổi từng cây kim.”

“Đúng ý tôi.”

Hoài Sơn chờ đến khi cô ký xong mới chìa tay. Lần bắt tay đầu tiên lạnh vì ngón tay anh còn vương dầu máy, nhưng siết rất chắc.

Hai tuần sau, một bác tài xế của tổ vận tải mang đến bộ đồng phục cũ bị rách, nhờ Vân Chi may thử kiểu mới để tổ trưởng xem. Nếu mẫu dùng được, mùa hè họ sẽ đặt cả lô. Cô mang bản vẽ về xưởng Đông Thành xin góp mẫu theo đúng quy định.

Chủ nhiệm Hứa nhìn bản vẽ, chưa kịp quyết định thì một tờ công văn được đưa tới bàn. Tổ vật tư yêu cầu tạm dừng mọi đơn áo bảo hộ ngoài danh mục do kho Lưu Kiến Minh phụ trách phân phối.